Gent, 5 juli 2010 - Wetenschappers verbonden aan VIB (Vlaams Instituut voor Biotechnologie) en de Universiteit Gent tonen aan dat het eiwit A20 een belangrijke beschermende functie uitoefent bij ziekten die gepaard gaan met chronische darmontsteking. Dit maakt A20 tot een beloftevol therapeutische doelwit en opent de weg naar een nieuwe ontstekingsremmer.

Chronische darmontsteking

Een ontsteking is een normale beschermingsreactie tegen weefselschade en infecties. Deze afweerreactie is heel specifiek en is pas mogelijk na een hele cascade van signalen. Soms loopt er echter iets fout in de keten van reacties waardoor het ontstekingsproces uit de hand loopt of zelfs ongewenste reacties worden opgewekt tegen lichaamseigen stoffen. De ziekte van Crohn en colitis ulcerosa zijn beide chronische ontstekingsaandoeningen van het maag-darmkanaal. Het op hol geslagen immuunsysteem intomen is dé voor de hand liggende behandeling van dit soort ziektes. En hiervoor is een grondige kennis van het hele proces onontbeerlijk.

TNF, NF-κB en A20

Het eiwit NF-κB speelt een kritische rol in een ontstekingsreactie en wordt o.a. geactiveerd door TNF (nvdr: de biologische medicijnen zoals Remicade en Humira blokkeren de werking van dit lichaamseiwit TNF-alpha) dat door witte bloedcellen wordt aangemaakt en als een soort boodschapper molecule tussen verschillende celtypes fungeert. Dit leidt o.a. in de cel tot de productie van A20, een eiwit dat de NF-κB activering terug afzet en tevens het afsterven van cellen kan verhinderen.

A20, nieuw therapeutisch doelwit

Om de fysiologische rol van het eiwit A20 te achterhalen onderzochten Lars Vereecke en collega’s onder leiding van Geert van Loo en Rudi Beyaert muizen waarvan de darmepitheelcellen (cellen die de darmwand bekleden) het eiwit A20 niet kunnen aanmaken. Uit hun experimenten blijkt dat de darmepitheelcellen van deze muizen zeer gevoelig zijn voor TNF-geïnduceerde celdood waardoor ze veel sneller chronische darminflammatie ontwikkelen. Afbraak van het darmepitheel geeft de kans aan bacteriën om binnen te dringen in het darmweefsel met een systemische ontstekingreactie tot gevolg.

In normale of gezonde toestand is de rol van het eiwit A20 eerder beperkt. A20 speelt vooral een beschermende rol in condities zoals darmbeschadiging of -ontsteking. Deze studie bevestigt ook de resultaten van een genoomwijde analyse (nvdr. een grote studie waarbij men het DNA van de mens in beeld bracht en afwijkingen bij bepaalde ziekten kon ontdekken) bij een groot aantal patiënten waaruit bleek dat defecten in A20 een rol kunnen spelen bij de ontwikkeling van de ziekte van Crohn. Het eiwit A20 blijkt dus een interessant doelwit voor de ontwikkeling van nieuwe therapieën voor chronische darmontsteking.

Noot van de redactie: dit is nog volop in onderzoek. De tijd tussen een eerste bevinding tot een uiteindelijk medicijn duurt vaak meer dan 10 jaar. Het zal dus nog even duren vooraleer dit een nieuw medicijn zal worden voor onze ziekte. Ook is het niet 100% zeker of dit ooit op de markt zal komen, daarvoor zijn nog vele jaren aan (patiënten)studies nodig en moet aangetoond kunnen worden dat het medicijn ook effectief werrkt.

Patiënten die naar aanleiding van dit onderzoek nog specifieke vragen hebben, kunnen deze stellen aan het VIB via e-mail: This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it

Tags: A20 | TNF | VIB