Colitis ulcerosa is een chronische ontsteking van onbekende aard, die zich geheel beperkt tot de dikke darm. De naam colitis ulcerosa komt uit het Latijn: colitis betekent een ontsteking van de dikke darm, ulcerosa betekent met zweren. De ziekte kan mild, matig-ernstig of ernstig verlopen; bij de meeste mensen wisselen aanvallen en perioden van geringe activiteit (soms vele jaren durend) elkaar af. Een patiënt met colitis ulcerosa kan dus zowel goede als slechte periodes hebben. Zoals reeds gezegd komt colitis ulcerosa enkel in de dikke darm (dus niet in de dunne darm of bvb de maag) voor, dit in tegenstelling tot de ziekte van Crohn dat in het hele maag-darmkanaal kan voorkomen. Zoals op onderstaande afbeelding te zien is, zijn er 4 vormen van colitis ulcerosa naargelang de mate waarin de dikke darm aangetast is (de ziekte begint steeds vanaf de endeldarm).

Bron: 101 vragen over langdurige darmziekten

1) recticitis of proctitis: hierbij is de ziekte alleen aanwezig in de endeldarm
2) rectosigmoidis: hierbij is de endeldarm en het sigmoid (laatste 20 cm van de dikke darm) aangetast

3) linkszijdige colitis: hierbij gaat de colitis tot aan de milthoek en is eigenlijk de gehele linkerzijde van de dikke darm ziek

4) pancolitis of totale colitis: hierbij is de gehele dikke darm aangetast door colitis ulcerosa

Colitis ulcerosa geeft een ontsteking van het slijmvlies van de dikke darm, die zelden tot de diepere lagen doordringt. Hierdoor zal het niet vaak de zenuwen in de darmen raken, waardoor een patiënt met colitis ulcerosa over het algemeen minder pijn zal ervaren dan patiënten met de ziekte van Crohn. Vreemd is dat colitis ulcerosa vaak voorkomt bij mensen die gestopt zijn met roken. Uit onderzoek is immers gebleken dat roken een gunstig effect heeft op de ziekte en wanneer men dan stopt met roken, valt dit effect weg.

Het voornaamste symptoom van colitis ulcerosa is diarree. De meeste patiënten moeten immers vaak naar de wc gaan tijdens een actieve fase van de ziekte. Men heeft ook steeds het gevoel dat men naar de wc moet. Soms kan er in de stoelgang bloed of etter aanwezig zijn. Bij een zwaardere opstoot kan men ook last hebben van koorts, bloedarmoede en gewichtsverlies.

Bij 10% van de patiënten kan men in de beginfase het onderscheid niet maken met een vorm van de ziekte van Crohn die enkel in de dikke darm voorkomt. In dat geval spreekt men van indeterminate colitis. Vaak zal men in een later stadium dan toch de ziekte als colitis ulcerosa kunnen vaststellen. De ziekte komt evenveel voor bij vrouwen als bij mannen, ze komt meer voor bij blanken en wordt ook vaker gezien in Europa en Noord-Amerika (de reden hiervoor zou zijn dat deze landen de hygiëne het best is, waardoor ons lichaam geen vreemde organismen gewoon meer is). De diagnose wordt het vaakst gesteld tussen de leeftijd van 20 en de 30 jaar, maar komt soms ook bij kinderen voor of pas op latere leeftijd.

De precieze oorzaak van colitis ulcerosa is helaas nog steeds onbekend. Er zijn heel wat theorieën die misschien allemaal wel een beetje een rol spelen (in het geval je bvb voor iets gevoelig bent, dat een andere mogelijke oorzaak de ziekte verder kan uitlokken of doen ontwikkelen). Volgende zaken worden vaak genoemd als oorzaak van colitis ulcerosa:

• Externe factoren (vb milieu of stress)
• Micro-organismen
• Bacteriën en virussen
• Erfelijke factoren

Wat wel al zo goed als zeker is, is dat het immuunsysteem een belangrijke rol speelt. Colitis ulcerosa is immers een auto-immuunziekte. Door een te goede werking (of een verkeerde werking) van het immuunsysteem gaat het lichaam bepaalde zaken in de darmen als vijandelijk gaan beschouwen en beginnen aanvallen, terwijl dit niet nodig is.

De behandeling van colitis ulcerosa bestaat traditioneel uit medicatie. De medicatie is nogal gelijklopend met die van de ziekte van Crohn en meer informatie over de verschillende medicijnen is te vinden via de medicatiepagina. Omdat colitis ulcerosa zich enkel tot de dikke darm beperkt (en bij sommigen zelfs enkel het laatste deel) opteert men soms voor lavementen/klysma's. Hierbij zal men zelf de medicatie moeten opspuiten in de darmen. Het grote voordeel is dat de medicatie direct op de juiste plaats komt en er veel minder bijwerkingen zijn dan wanneer men pillen moet inslikken. Ook kan bij een ernstige vorm van colitis ulcerosa cycloporine (Neoral) helpen, terwijl dit voor bij de ziekte van Crohn gegeven wordt. In de toekomst zullen ook veel patiënten gebaat kunnen zijn met Infliximab (Remicade), maar dat wordt helaas momenteel nog niet vergoed voor colitis ulcerosa. Eind 2006 zou dit echter in orde moeten zijn.

Tags: colitis ulcerosa | oorzaak | symptomen